Adriaan Koerbagh (c.1632 - 1669)

‹ Back to Koerbagh surname

View Adriaan Koerbagh's complete profile:

  • See if you are related to Adriaan Koerbagh
  • Request to view Adriaan Koerbagh's family tree

Share

Related Projects

Birthplace: Amsterdam, Government of Amsterdam, North Holland, The Netherlands
Death: Died
Managed by: Johanna van Beusekom
Last Updated:

About Adriaan Koerbagh

Radicaal

Koerbagh studeerde aan de universiteit van Utrecht en Leiden, werd doctor in de medicijnen en meester in de rechten. Hij was een van de radicaalste verlichters van zijn tijd: hij verwierp zowel de kerk als de staat als onbetrouwbare instituten, waarbij hij de vaak onbegrijpelijke woordenbrij aan de kaak stelde, waarmee theologen en juristen hun macht misbruikten om de bevolking zand in de ogen te strooien. Koerbagh stelde de autoriteit van de rede boven die van dogma's en kan dus als een echte vrijdenker worden gezien. Twintigste-eeuwse begrippen als anarchist of libertariër zijn op hem zeker niet van toepassing. Koerbagh betoogde dat de bijbel slechts mensenwerk was, en dat dogma's als de drie-eenheid en de goddelijke natuur van Christus eveneens door mensen waren bedacht. Ook stelde hij, in navolging van Baruch Spinoza, dat God gelijk is aan de natuur en dat er niets buiten de natuur bestaat. De ware theologie was volgens hem daarom de natuurwetenschap. Met zijn pleidooi voor de secularisatie van de Republiek der Nederlanden en beperking van de kerkelijke macht ging hij verder dan zijn vriend Baruch Spinoza. Koerbagh meende dat godsdienst irrationeel is en in stand wordt gehouden door bedrog en geweld.

Rasphuis

Zijn overtuiging kostte hem uiteindelijk zijn leven. In 1668 werd hij tot 10 jaar Rasphuis in Amsterdam, verbanning en 6000 gulden boete veroordeeld. Hij stierf enkele maanden later, in 1669, in het Rasphuis te Amsterdam als gevolg van de zware omstandigheden aldaar. Zijn publicaties werden grotendeels vernietigd door de autoriteiten van de Republiek. Zijn broer Johannes werd vrijgelaten omdat Adriaan alle verantwoordelijkheid op zich had genomen, doch heeft daarna nooit meer iets durven publiceren. Hij stierf drie jaar later, in 1672. Het lot van Koerbagh toont aan dat de tolerantie binnen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden weliswaar groot was vergeleken met die van andere Europese landen (en wellicht de rest van de wereld), maar zeker niet onbeperkt.

view all

Adriaan Koerbagh's Timeline

1632
1632
Amsterdam, Government of Amsterdam, North Holland, The Netherlands
1633
January 25, 1633
Age 1
Amsterdam, Government of Amsterdam, North Holland, The Netherlands
1669
October, 1669
Age 37