Cornelis Speelman (1722 - 1787)

public profile

View Cornelis Speelman's complete profile:

  • See if you are related to Cornelis Speelman
  • Request to view Cornelis Speelman's family tree

Share

Birthdate:
Birthplace: 's-Hertogenbosch, 's-Hertogenbosch, North Brabant, The Netherlands
Death: Died in Leiden, Leiden, South Holland, The Netherlands
Managed by: George J. Homs
Last Updated:

About Cornelis Speelman

Cornelis Speelman, 2e baronet, heer van Heeswijk en Dinther ('s-Hertogenbosch, geboren 5 oktober,[1] gedoopt 7 oktober 1722 - Leiden, 20 september 1787), was een Nederlands veertigraad, schepen, thesaurier en burgemeester van Leiden.

Familie

Speelman, telg uit de familie Speelman, was een zoon van Cornelis Speelman, 1e baronet en heer van Nuland, Heeswijk en Dinther (1684-1746), schepen en raad van 's-Hertogenbosch, en Agatha van der Hoeven, vrouwe van Heeswijk en Dinther (1691-1749). Hij trouwde in 1745 met Clara Cornelia van der Meer (1720-1764), dochter van mr. Jacob van der Meer (1696-1755), heer van Hogeveen en schepen en burgemeester van Leiden; hij hertrouwde in 1766 met Beatrix de Bije (1719-1788), dochter van mr. Gerard de Bije (gedoopt 1688-1746). Uit het eerste huwelijk werden vier kinderen geboren. De oudste zoon jhr. mr. Cornelis Jacob Speelman (1747-1825), de latere 3e baronet, was in 1802 lid van het Wetgevend Lichaam van het Bataafs Gemenebest. Hij werd in 1817 in de adelstand verheven. De andere kinderen waren Geertruida Helena (1748-1791), Jacob (gedoopt 1750-1788), die van 1781 tot zijn overlijden heer van Nuland was[2], en Jacoba Agatha (gedoopt 1754-1825).

Loopbaan

Speelman studeerde rechten en had na zijn studie een voor Leidse regenten gebruikelijke carrière. Hij begon als regent van het Elisabethgasthuis, een functie die hij van 1746 tot 1757 vervulde. In 1750 werd hij lid van de vroedschap, wat hij tot zijn overlijden bleef. In 1758 werd hij voor het eerst schepen. Een tweede periode volgde in 1763. Daarnaast was hij verscheidene malen weesmeester en in 1766-1767 thesaurier ordinair.[3] In 1766 werd hij rekenmeester van de stad, wat hij tot 1787 bleef. Speelman was in 1768, 1771-1772, 1777, 1780, 1782 en van 1785-1787 een van de vier burgemeesters van de stad Leiden.

In januari 1787 woonde Speelman, in zijn functie als raadspensionaris, de vergadering van de heren Staten van Holland en West-Friesland bij, waarin gedelibereerd werd over de missive der vroedschap van Utrecht, die verband hield met de mediatie. Door de gedeputeerden uit Leiden werd deze vergadering bijgewoond. Een belangrijk punt was het bestaan van de stad Heusden, dat een crimen laesae majestatis (misdaad tegen de koning) werd genoemd; de gedeputeerden van Leiden sloten zich aan bij die uit Dordrecht en besloten deze zaak verder te bespreken. De deputatie bestond uit vier leden, waaronder Speelman, die zich als eerste gedeputeerde conformeerde aan de ridderschap; later voegde mr. H.B. van Halteren zich bij de mening van Speelman, maar de heer mr. J. van der Meer, heer van Hoogeveen, protesteerde hiertegen.[4]

Op 12 maart 1787 ondertekende Speelman mede het document waarin gesteld werd dat de Vroedschap bereid was op billijke verzoeken of wettige bezwaren van bevoegde burgers alle aandacht te richten en aan de bezwaren zoveel mogelijk tegemoet te komen maar ook, zoveel als in haar vermogen lag, zou trachten te beletten dat door slechts weinigen de stedelijke constitutie omver geworpen zou worden of de rechten van de meerderheid van de burgers tekort zou worden gedaan. Er zou niet gedoogd worden dat in de gesteldheid der zaken verandering zou worden gebracht anders dan op een wijze die werkelijk constitutioneel was, waarbij de rust en goede orde in de stad bewaard zou blijven en de ware belangen der gehele burgerij alsmede de handhaving van een eenparig en onzijdig bestuur omtrent alle ingezetenen in het oog zou worden gehouden.[5] Speelman nam in mei 1773 voor twee jaar (een functie naast zijn eerder genoemde werkzaamheden) zitting in het College van de Admiraliteit van Amsterdam namens de stad Leiden.[6] Hij overleed in de leeftijd van ruim 66 jaar in 1787; hij was toen nog presiderend burgemeester van Leiden.

view all

Cornelis Speelman's Timeline

1722
October 5, 1722
's-Hertogenbosch, 's-Hertogenbosch, North Brabant, The Netherlands
1745
June 29, 1745
Age 22
Leiden, Leiden, Zuid-Holland, The Netherlands
1747
May 26, 1747
Age 24
Leiden, Leiden, South Holland, The Netherlands
1766
June 26, 1766
Age 43
Leiden, Leiden, Zuid-Holland, The Netherlands
1787
September 24, 1787
Age 64
Leiden, Leiden, South Holland, The Netherlands