Ijsbrand I van Merode

Is your surname van Merode?

Research the van Merode family

Ijsbrand I van Merode's Geni Profile

Records for Ijsbrand I van Merode

12,388 Records

Share your family tree and photos with the people you know and love

  • Build your family tree online
  • Share photos and videos
  • Smart Matching™ technology
  • Free!

Share

Ijsbrand I van Merode

Also Known As: "heer tot Stompwijk", "Zoeterwoude etc"
Birthdate:
Birthplace: Duffel, Antwerp, Flanders, Belgium
Death: Died in Rijnsburg, Katwijk, South Holland, Netherlands
Immediate Family:

Son of Johan van Merode, voogd van Duffel en Muggenberg and Agatha Margaretha Catharina van den Coulster
Husband of Maria van Culemborg
Father of Floris van Merode; Gerard (Gerrit) van Merode; Ijsbrand II van Merode; Gaspar (Jasper) van Merode; Jan van Merode and 4 others
Brother of Willem III van Merode, heer van Duffel en Muggenberg

Managed by: Carl Gustav Verbraeken
Last Updated:

About Ijsbrand I van Merode

   Bij de dood van Ijsbrands tante in 1561 kwam het kasteel Broekhoven (Tilburg)  in bezit  van de familie Merode. In 1551 wordt er reeds aldaar van zijn aanwezigheid gewag gemaakt. In 1581 wordt het echter bij het Spaanse offensief door de Staatsen in brand gestoken en wordt de familie verspreid.

Vanaf 1585, na de val van Antwerpen vinden we Ijsbrand in de streek van Leiden. Hij is heer van Zoeterwoude en vestigt zich in Rijnsburg, waar hij in 1594 sterft. Zijn zoon Ijsbrand II blijft in Rijnsburg. https://www.archivesportaleurope.net/ead-display/-/ead/pl/aicode/NL-LdnRAL/type/fa/id/0500A/dbid/C32493335

Ondanks vermoedens dat de Baljuw van Sint-Annaland,  Willem van Merode (+1558-1599) een voorkind was van Isebrant I van Merode (+1532-1594) en Maria van Culemborg (+1535-1595) zijn er ook aanwijzingen dat baljuw Willem als zoon van Ijsbrands broer Willem III van Merode (+1522-1597) en Petronella van Oerle door zijn oom geadopteerd werd.  Wij kunnen ons nu nog maar moeilijk voorstellen welke vreselijke schok de hervorming van de bisdommen onder de nieuwe Mechelse kardinaal Granvelle,  gewetenloze Franse ketterjager,  in 1561 heeft teweeg gebracht. Opeens kwam er een eind aan de tot dan toe heersende, weliswaar zeer relatieve geloofstolerantie en zijn er tekenen dat er in vele kringen, ook adellijke, een golf van paniek ontstond. 
        Alle kinderen buiten  een sacramenteel gesloten katholiek huwelijk verwekt werden meteen tot van eventuele adel vervallen bastaards verklaard en hun moeders tot onwettige concubines. Het lijkt niet uitgesloten dat het protestantisme in het gezin van grootouders Johan van Merode en Agatha van den Coulster enige ingang had gevonden en dat dus ook Petronella van Oerle, de vrouw van Willem III van Merode met hem in een niet-katholieke relatie leefde, ongeveer vanaf  1543, na de laatste verwoestende veldtochten van de Gelderse generaal Maarten Van Rossum.
       Willem III werd als medebeheerder van de aanzienlijke Duffelse tolgelden (en later in 1571 uitvoerder van de fusie van de toenmalige drie Duffelse heerlijkheden) om carrièrereden niet geheel onbegrijpelijk onder zeer zware druk gezet om met Petronella te breken en een katholiek huwelijk aan te gaan. Dit gebeurde in casu in 1564 met de rijke weduwe Isabelle Schetz van Grobbendonk de oudere (+1530-1580), dochter van de humanistische magnaat Erasmus Schetz (1476-1550). 
             Petronella of Petrynken van Oerle had gelukkig een vluchtweg: het lijkt niet uitgesloten dat zij de wijk genomen heeft naar Sint-Annaland en daar voor de rest van haar leven de militaire evoluties afwachtte. Veelzeggend is dat zij in 1593 in Geertruidenberg  opduikt, vlak na de Staatse herovering. Was zij wellicht ongeduldig om bij een eventuele herovering van het Zuiden  haar gezin en haar rechten terug op te eisen?
       Willem III ging voortaan door het leven als “kinderloos”, dus zonder wettige erfgenamen. Maar naast dochter Esther(+1553-1633), die in Mechelen onderdak vond, zijn er nog ten minste drie bijkomende kinderen in het gezin van Ijsbrand I die eigenlijk van Willem III kunnen zijn. Geraert (Gerrit +1547-?) zou ongehuwd gestorven zijn, Arnold zou na een tijd in Tilburg ook naar zijn broer in Echepoel, op schuilafstand van het verwoeste kasteel in Grobbendonk, verhuisd zijn. De meest geheime nakomeling van Willem III echter was natuurlijk zijn  zoon Hendrik (+1545-?), die in de tijd van de beeldenstorm getrouwd moet geweest zijn met de al even mysterieuze Woudtruyt Verhoeven (+1546-?)  (uit Oirschot?) en te Antwerpen een zoon Franciscus Joannes(+1568-1628) zou gehad hebben. Diens nakomelingen zijn blijkbaar ook later tot het katholicisme teruggekeerd:  Franciscus  was als landbouwer geen edelman meer  maar kon toch nog op voldoende solidariteit van de Merode-stam rekenen om te Herenthout schepen te worden en daar ook, net zoals de baljuw van Sint-Annaland, de stamvader te worden van een talrijk nageslacht  ontadelde Merodes onder de naam “Van Meroyen”. De theorie dat Jan Philips Van Merode als protestantse eerstgeborene van Willem III de vlucht van de verwante hoveling Jacob van Boergondië, jeugdvriend van Keizer Karel, naar Genève zou meegemaakt hebben lijkt niet gans uit te sluiten als we weten dat in die tijd wel meer clandestien-protestantse gezinnen hun jonge kinderen probeerden te onttrekken aan de doem der plakkaten.
view all 12

Ijsbrand I van Merode's Timeline

1532
1532
Duffel, Antwerp, Flanders, Belgium
1562
1562
Age 30
Tilburg, North Brabant, The Netherlands
1563
1563
Age 31
1565
1565
Age 33
1567
1567
Age 35
1573
January 13, 1573
Age 41
's-Hertogenbosch, 's-Hertogenbosch, North Brabant, The Netherlands
1576
1576
Age 44
Tilburg, Tilburg, North Brabant, The Netherlands
1577
1577
Age 45
1594
1594
Age 62
Rijnsburg, Katwijk, South Holland, Netherlands
????