Ijsbrand I van Merode (c.1532 - 1594)

‹ Back to van Merode surname

Is your surname van Merode?

Research the van Merode family

Ijsbrand I van Merode's Geni Profile

Records for Ijsbrand I van Merode

53,157 Records

Share your family tree and photos with the people you know and love

  • Build your family tree online
  • Share photos and videos
  • Smart Matching™ technology
  • Free!

Share

Death: Died
Managed by: Carl Gustav Verbraeken
Last Updated:

About Ijsbrand I van Merode

      Het valt  te vermoeden dat de Baljuw van Sint-Annaland,  Willem van Merode (+1558-1599) een voorkind was,  buiten het katholiek huwelijk maar misschien wel in een protestantse gezinssrelatie verwekt, van Isebrant I van Merode (+1532-1594) en Maria van Culemborg (+1535-1595). Het koppel heeft in totaal 14 kinderen gehad (beslist niet abnormaal bij de Merodes van die tijd). Wij kunnen ons nu nog maar moeilijk voorstellen welke vreselijke schok de hervorming van de bisdommen onder de nieuwe Mechelse kardinaal Granvelle,  gewetenloze Franse ketterjager,  in 1561 heeft teweeg gebracht. Opeens kwam er een eind aan de tot dan toe heersende, weliswaar zeer relatieve geloofstolerantie en zijn er tekenen dat er in vele kringen, ook adellijke, een golf van paniek ontstond. 
        Alle kinderen buiten  een sacramenteel gesloten katholiek huwelijk verwekt werden meteen tot van eventuele adel vervallen bastaards verklaard en hun moeders tot onwettige concubines. Waar mogelijk, zoals vermoedelijk bij Isebrant I, werd dit met de nodige omzichtigheid geregulariseerd. Isebrant I kon wellicht door een katholiek huwelijk, hoe summier ook, zorgen dat zijn na 1561 geboren kinderen wettig waren maar zijn eersteling bleef bastaard.
  Isebrants oudere broer Willem III jonkheer van Merode (+1522-1597)  daarentegen, eveneens een zoon van Johan van Merode (+1497-1558),   voogd van Duffel-voogdij en Agatha Van Den Coulster (+1495-1561) had      blijkbaar minder geluk. Het lijkt niet uitgesloten dat het protestantisme in het gezin van Johan en Agatha enige ingang had gevonden en dat dus ook Petronella van Oerle, de vrouw van Willem III van Merode met hem in een niet-katholieke relatie leefde, ongeveer vanaf  1543, na de laatste verwoestende veldtochten van de Gelderse generaal Maarten Van Rossum.
       Willem III werd als medebeheerder van de aanzienlijke Duffelse tolgelden (en later in 1571 uitvoerder van de fusie van de toenmalige drie Duffelse heerlijkheden) om carrièrereden niet geheel onbegrijpelijk onder zeer zware druk gezet om met Petronella te breken en een katholiek huwelijk aan te gaan. Dit gebeurde in casu in 1564 met de rijke weduwe Isabelle Schetz van Grobbendonk de oudere (+1530-1580), dochter van de humanistische magnaat Erasmus Schetz (1476-1550). 
             Petronella of Petrynken van Oerle had gelukkig een vluchtweg: het lijkt niet uitgesloten dat zij de wijk genomen heeft naar haar zwager in Sint-Annaland en daar voor de rest van haar leven de militaire evoluties afwachtte. Veelzeggend is dat zij in 1593 in Geertruidenberg  opduikt, vlak na de Staatse herovering. Was zij wellicht ongeduldig om bij een eventuele herovering van het Zuiden  haar gezin en haar rechten terug op te eisen?
       Willem III ging voortaan door het leven als “kinderloos”, dus zonder wettige erfgenamen.  Maar er zijn aanwijzingen dat naast dochter Esther(+1553-1633) er nog ten minste drie andere kinderen moeten geweest zijn die zich blijkbaar in de moerassen van Echelpoel bij Herenthout  verschanst hadden. (dat deden de Bos- en Watergeuzen wel meer in die tijd) Van Geraert (+1547-?) is maar één vermelding overgebleven, hij zou kunnen jong gestorven zijn. De meest geheime nakomeling echter van Willem III was natuurlijk zijn  zoon Hendrik (+1545-?), die in de tijd van de beeldenstorm getrouwd moet geweest zijn met de al even mysterieuze Woudtruyt Verhoeven (+1546-?)  (uit Oirschot?) en te Antwerpen een zoon Franciscus (+1568-1628) zou gehad hebben. Diens nakomelingen zijn blijkbaar ook later tot het katholicisme teruggekeerd:  Franciscus  was als landbouwer geen edelman meer  maar kon toch nog op voldoende solidariteit van de Merode-stam rekenen om te Herenthout schepen te worden en daar ook, net zoals zijn vaders kozijn de baljuw, de stamvader te worden van een talrijk nageslacht  ontadelde Merodes onder de naam “Van Meroyen”. De theorie dat Jan Philips Van Merode als protestantse eerstgeborene van Willem III de vlucht van de verwante hoveling Jacob van Boergondië, jeugdvriend van Keizer Karel, naar Genève zou meegemaakt hebben lijkt niet gans uit te sluiten als we weten dat in die tijd wel meer clandestien-protestantse gezinnen hun jonge kinderen probeerden te onttrekken aan de doem der plakkaten.
view all 16

Ijsbrand I van Merode's Timeline

1532
1532
1558
1558
Age 26
1565
1565
Age 33
1573
January 13, 1573
Age 41
's-Hertogenbosch, 's-Hertogenbosch, North Brabant, The Netherlands
1576
1576
Age 44
Tilburg, Tilburg, North Brabant, The Netherlands
1594
1594
Age 62
????
????
????
????