Olelko Aleksander, prince of Kiev

public profile

Is your surname Vladimirov-Algirdaitis?

Research the Vladimirov-Algirdaitis family

Olelko Aleksander, prince of Kiev's Geni Profile

Share your family tree and photos with the people you know and love

  • Build your family tree online
  • Share photos and videos
  • Smart Matching™ technology
  • Free!

prince Olelko Alexander Vladimirov-Algirdaitis (Gediminids), prince of Kiev

Russian: князь Олелько Александр Владимирович Владимирович-Ольгердович (Гедиминовичи), prince of Kiev, Lithuanian: kn. Aleksandras Olelka Vladimiraitis-Algirdaitis, prince of Kiev, Polish: kn. Aleksander "Olelko" Włodzimierzowicz Wladimirowicz-Olgierdowicz, prince of Kiev
Also Known As: "Aleksander Olelko ks. Giedyminowicz (ID: dw.2187)"
Birthdate:
Death: 1455 (62-64)
Kijevas
Place of Burial: Kyiv, Kyiv City, Kyiv city, Ukraine
Immediate Family:

Son of Vladimir, prince of Kiev and Anna princess of Kiev
Husband of Anastasia of Moscow
Father of princess Juliana Olelko; Simeon, Prince of Kiev; princess Theodora Olelko; Mikhail Olelko; princess Avdotia Olelko and 2 others
Brother of princess Anastasia Vladimirovna Gediminid; Prince Ivan Vladimirovich Bielski and prince Andrey Vladimirovich Bielski

Occupation: kniaź ruski / Slucko Kunigaikštis / dinastijos pradininkas
Managed by: Dag Henrik Gösta Lundqvist
Last Updated:

About Olelko Aleksander, prince of Kiev

Aleksander (Olelko) Włodzimierzowic – (ur. 1395 lub wcześniej, zm. 1454) – kniaź litewski, książę słucki i kopylski 1398/1399-1443, książę kijowski 1442-1454, najstarszy syn Włodzimierza Olgierdowica i jego nieznanej z imienia żony, wnuk wielkiego księcia litewskiego Olgierda.

Ojciec Aleksandra, zwanego powszechnie Olelkiem, był jednym ze starszych synów wielkiego księcia litewskiego Olgierda (zm. 1377), z jego pierwszego małżeństwa. Jednakże w przeciwieństwie do swych rodzonych braci, Andrzeja Garbatego i Dymitra Starszego, Włodzimierz współpracował z braćmi przyrodnimi, spośród których pierwsze miejsce zajmował Jagiełło. Włodzimierz z nadania swego ojca został księciem kijowskim, po opanowaniu Kijowa przez Litwę w 1362, gdzie Włodzimierz panował do 1394, następnie od księcia Witolda otrzymał księstwo kopylskie. Po śmierci ojca (1398 lub później) księstwo kopylskie przejął Olelko, choć książęta litewscy nie posiadali ani dożywotnio, ani dziedzicznie swych księstw.

By mocniej związać Olelka z dworem wileńskim Witold, będący już wielkim księciem litewskim, wydał za niego swą wnuczkę Anastazję, której rodzicami byli córka Witolda – Zofia i jej mąż Wasyl I, wielki książę moskiewski. Ślub odbył się 22 sierpnia 1417, a wesele trwało cały tydzień. Po ślubie Witold prawdopodobnie nadał nowożeńcom księstwo słuckie, które wcześniej dzierżył ojciec Olelka. Pięć lat później Olelko i jego młodsi bracia Iwan i Andrzej, brali udział w wojnie z zakonem krzyżackim, a w 1428 Olelko uczestniczył w wyprawie Witolda na Nowogród.

Po śmierci Witolda (1430) wśród niektórych panów litewskich pojawił się pomysł, by na wielkoksiążęcym tronie osadzić Olelka, co świadczyło o jego sporej popularności, powiązanej ze świetnymi rodzinnymi koligacjami. Nie wiadomo czy kniaź Olelko miał faktyczne szanse na przejęcie władzy, nie mniej później uwikłał się on w walki między Świdrygiełłą (wlk książę litewski 1430-32) a Zygmuntem Kiejstutowicem (wlk książę litewski 1432-1440). Olelko początkowo poparł Świdrygiełłę, następnie przeszedł na stronę Zygmunta, po czym ponownie znalazł się w obozie najmłodszego Olgierdowica, przez co Zygmunt uwięził Olelka wraz żoną i synami. Niewola Olelka i jego rodziny skończyła się wraz z zamordowaniem Zygmunta przez spiskowców, którym przewodzili książęta Czartoryscy. Po obwołaniu wielkim księciem Kazimierza, syna Jagiełły, Olelko poparł nowego władcę i z jego pomocą odzyskał Kopyl, a następnie przejął, z ramienia hospodara, rządy w Kijowie. Kniaź Olelko zmarł w 1454 roku, został pochowany w kijowskiej Ławrze Pieczerskiej. Jego żona zmarła w 1470, uprzednio podstrzygłszy się na mniszkę.

Po śmierci Olelka zniesione zostało udzielne księstwo kijowskie, a Kazimierz Jagiellończyk ustanowił w Kijowie namiestnika, którym został syn Olelki – Semen, który jednak nadal uważał się za udzielnego księcia kijowskiego, po jego śmierci kolejnym namiestnikiem litewskiego hospodara został Marcin Gasztołd, co skutkowało ostateczną likwidacją księstwa kijowskiego, a wiele lat później tragiczną śmiercią drugiego Olelkowica – Michała.

Od Olelka Włodzimierzowica wywodzą się kniaziowie Olelkowicze-Słuccy, których ostatnia przedstawicielka, Zofia (zm. 1612) została prawosławną świętą.

Apie kn. Aleksandras Olelka Vladimiraitis-Algirdaitis, prince of Kiev (Lietuvių)

Aleksandras Olelka (XV a. pradžia – m. 1454 m. Kijevas) – Kopylio ir Slucko kunigaikštis (1443-1454 m.) ir Kijevo kunigaikštis (1443-1454 m.), Slucko kunigaikščių Olelkaičių dinastijos pradininkas.

Biografija

Algirdo vaikaitis, Kijevo kunigaikščio Vladimiro sūnus, iš kurio paveldėjo Slucko-Kapyliaus kunigaikštystę. Buvo vedęs Maskvos didžiojo kunigaikščio Vasilijaus I ir Lietuvos didžiojo kunigaikščio Vytauto dukters Sofijos dukterį Anastaziją. Sūnus Simonas Olelkaitis (1420-1470 m.) ir Mykolas Olelkaitis (?-1481 m.).

1422 m. Melno taikos sutarties liudytojas, dalyvavo 1428 m. Vytauto žygyje į Didijį Naugardą. 1430-1431 m. rėmė Lietuvos didijį kunigaikštį Švitrigailą per šio kovą su pretendentu į Lietuvos Didžiosios kunigaikštystės sostą Žygimantu Kęstutaičiu. 1431 m. Švitrigailos ir Vokiečių ordino atstovų Skirsnemunės sutarties liudytojas. Apie 1431 m. ėmė remti Žygimantą Kęstutaitį, buvo jo 1432 m. Gardino sutarties ir 1433 m. sutarčių su Lenkija liudytojas.

Dalyvavo 1432 m. rugsėjo 1 d. Ašmenoje verčiant nuo Lietuvos Didžiosios kunigaikštystės sosto Švitrigailą. Spėjama, kad 1433 m. vėl ėmė jį remti. 1434 m. buvo nuvykęs valdyti Kijevo, bet pavėlavo – čia valdžia atiteko kitam Švitrigailos šalininkui. Grįžęs Žygimanto Kęstutaičio buvo suimtas, valdos konfiskuotos.

1440 m. Lietuvos Didžąją kunigaikštystę pradėjus valdyti Kazimierui atgavo didžiojo kunigaikščio malonę, jam pripažinta Kijevo kunigaikštystė, kurią iš Vladimiro buvo atėmęs Vytautas. Kijevo kunigaikštystę paveldėjęs Mykolas ją valdė jau kaip Lenkijos karaliaus ir Lietuvos didžiojo kunigaikščio Kazimiero vietininkas.[1]

Palaidotas Kijevo Pečorų lauros vienuolyne.

Šaltiniai

Mečislovas Jučas. Aleksandras Olelka. Visuotinė lietuvių enciklopedija, T. I (A-Ar). – Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas, 2001. 307 psl.

О Olelko Aleksander, prince of Kiev (русский)